کلید خودکار کمپکت غیر قابل تنظیم (فیکس یا Fix)

سالک 
  بازدید : 222
پنجشنبه 23 آذر 1402 زمان : 12:40 


1
2
3
4
5

کلید خودکار کمپکت چیست؟
کلید خودکار کمپکت با نام اختصاری MCCB برگرفته از سرنام عبارت Molded Case Circuit Breaker، یک نوع بریکر قابل قطع ذیل بار است که جهت پناه اتصال کوتاه و اضافه بار در موتورها و سیستم نوروروشنایی، صنعتی و مصرف کننده های دیگر به کار گیری خرید کلید اتومات می گردند، به عبارت دیگر این کلیدها به مراد دفاع و غیروابسته کردن مدار در ازای رجوع و برگشت جریان و یا افت ولتاژ بیش تر از حد مجاز و کشیده شدن جریان اضافه بوسیله مصرف کننده (اضافه بار) و اتصال کوتاه مدار به شغل می روند. کلیدهای نخستین ابعاد و اندازه بزرگتری داشتند و به دلیل فشرده شدن و کوچک شدن به این بریکرها کلید اتوماتیک کمپکت گفته می‌گردد.

چون کلید اتومات کمپکت قابل قطع ذیل بار می‌باشد، پس میتواند مدار را در‌حالتی که برق شبکه وصل می باشد، غیروابسته کند. این خاصیت در مدارات فشار معدل و قادر به عنوان یک مزیت به شمار می رود. چون اکثری از کلیدها جداساز هستند و نمی توانند مدار را تحت بار جداگانه کنند.

تفاوت دربین کلیدهای خودکار و غیر اتومات در این است که در کلیدهای خود کار رله های الکترونیکی مختلف جهت تشخیص جریان اضافه بار و اتصال کوتاه و سایر پارامترها وجود دارااست، مانند کلید اتومات هوایی، اما کلیدهای غیر خود کار صرفا جهت قطع و وصل مدار هست و فاقد رله الکترونیک می باشد.

کلیدهای خود کار کمپکت که به آن کلید اتوماتیک میگویند، به صورت مجموعه بندی های تحت و با حمایت های اضافه بار، اتصال کوتاه و نشتی جریان زمین تقسیم میگردند:

کلید خودکار کمپکت غیر قابل تنظیم (فیکس یا Fix):
کلیدهای اتوماتیک فیکس از نگاه رنج جریان قابل حمایت غیر قابل تنظیم می‌باشند.

کلید اتومات کمپکت قابل تنظیم (Adjustable):
که این نوع کلید نیز به دو دسته کلید خودکار کمپکت قابل تنظیم حرارتی - مغناطیسی و کلید اتوماتیک کمپکت قابل تهیه و تنظیم الکترونیکی تقسیم می گردد. در نوع کلیدهای خود کار قابل تهیه و تنظیم، امکان تنظیم جریان از 0.6 یا 0.8 تا 1 برابر جریان بار کامل وجود دارد.

کلید خود کار کمپکت یا کلید کمپت (کامپکت)

کلید خودکار کمپکت (MCCB)

جهت جانبداری تابلو در ازای آتش سوزی و به منظور بالا بردن امنیت تجهیزات داخل تابلو برق از کلیدهای اتوماتیک کمپکت به کار گیری می‌شود. کلیدهای خودکار کمپکت از رنج 16 الی 1600 آمپر ساخته می‌شوند. کلیدهای اتومات در انواع تک پل، دو پل، سه پل و چهار پل ایجاد کرد میشوند. کلیدهای خود کار کمپکت از عمر بسیار بالاتر و اقتدار قطع بالاتری نسبت به کلیدهای مینیاتوری و کلیدهای حرارتی منتفع میباشند. توان جداگانه کلیدهای اتوماتیک کمپکت از 16 تا 150 کیلو آمپر میباشد.

کلید خودکار کمپکت کشویی
کلیه گونه های کلید های اتومات کمپکت سه پل و چهار پل از مشقت 16 تا 1600 آمپر دارای کشو هستند و می توان آنها‌را کلید خودکار کمپکت کشویی نیز نامید. کلید های اتومات کمپکت کشویی در مصارف خاص و در تابلو های خاص به کار می روند. کلید اتوماتیک کمپکت کشویی بیشتر در آمپراژ بالا که حجم کلید بزرگتر می شود، مورد به کارگیری قرار می‌گیرد.

کلید اتوماتیک کمپکت که از تجهیزات برق صنعتی به شمار می رود، در اکثر تابلوهای برق به خصوص در قسمت ورودی مدار استعمال می گردد. این کلیدها به محض جدا شدن در اثر اضافه بار یا اتصال کوتاه در سختی مجاز و یا هر برهان خطای دیگر، میتوانند بلافاصله جهت به کارگیری مجدد راه‌اندازی شوند صرفا به شرطی که جریان اتصال کوتاه در محدوده قابل تحمل کلید باشد.

در مدارات سه فاز در جریان های بالاتر از 100 آمپر، جهت تامین از تابلو برق و سایر بخش های مدار، از کلید اتوماتیک کمپکت سه پل و چهار پل به کارگیری میگردد. در شرایطی که مورد جانبداری از نول مطرح نباشد، در اینگونه مدارات از کلید خودکار کمپکت سه پل استعمال می‌گردد که صرفا سه فاز RST به آن متصل می شود و در صورت نیاز به تامین نول، از نوع چهار پل به کارگیری می‌شود.

در کلیدهای خود کار تعدادی پارامتر حائز اهمیت میباشند. بعضی از این پارامترها به قرار زیر می‌باشند:

Ics یا جریان نامی مستقل اتصال کوتاه: بیشترین مقدار جریان اتصال کوتاهی هست که کلید می تواند به دفعات بدون اینکه نیاز به تعمیر داشته باشد، آن را تحمل کند.
Icu یا جریان نامی غیر وابسته اتصال کوتاه پایانی: بیشترین مقدار جریان اتصال کوتاهی می‌باشد که کلید قادر است صرفا یک بار بدون اینکه زخم ببیند، آن را تحمل و جدا کند و برای دفعات آتی نیاز به تعمیر، سرویس و یا بده بستان هست.
In یا Ie یا جریان نامی پیوسته عملیاتی کلید: جریان نامی کلید معلوم کننده مقدار جریانی ست که کلید در شرایط از پیش تعیین شده، بدون آسیب دیدن، زیر آن جریان به طور مداوم عمل خواهد کرد.
Im یا جریان اتصال کوتاه کلید: این مقدار برای کلید‌های خودکار با رله مغناطیسی از ۵ تا ۱۰ برابر جریان نامی کلید قابل تنظیم هست. به این جریان، آستانه پناه در عوض اتصال کوتاه نیز می گویند.
Ir یا جریان بار تنظیمی (جریان تنظیمی کلید): این پارامتر برای کلید‌های اتومات با رله حرارتی یا همان رله اضافه بار قابل تنظیم می‌باشد. مقدار این جریان ضربدر جریان نامی، جریان خروجی مدار را به ما می دهد.
Iu یا شدت جریان قابل تحمل كنتاكت كلید: جریانی می باشد كه تجهیز به طور مداوم می تواند آن را فارغ از نیاز به غیر وابسته کردن، تحمل كند.
Icm یا جریان نامی وصل اتصال کوتاه: مقدار جریان اتصال کوتاهی می باشد که در صورت وجود آن، می توانیم کلید را وصل کنیم.
Isd یا جریان قطع اتصال کوتاه در برهه زمانی کوتاه (جریان مجاز لحظه ای): این جریان 1.5 برابر جریان بار تنظیمی (Ir) می‌باشد. مقدار جریان اتصال کوتاهی می باشد که در صورت عبور آن از کلید، با تاخیر زمانی معین مدار، کلید مدار را مستقل می کند. در این مکث زمانی معین، تجهیزات حفاظتی پایین دست، می توانند بخشی از مدار را که در گیر اتصال کوتاه گردیده‌است، سوای شغل کردن کلید بالادست، مستقل کنند.
Ith یا جریان گرمائی قراردادی: حداکثر جریانی هست که بریکر در سیکل کاری ۸ ساعته قادر است تحمل کند.
Icw: حداکثر جریان نامی قابل تهیه و تنظیم قابل تحمل کوتاه کلید قدرت
Ig: جریان هواخواهی خطای زمین
Ue یا ولتاژ عملكرد یا ولتاژ بهره برداری یا ولتاژ سرویس: ماکزیمم ولتاژ دربین فازهای ورودی. مثلا در فشار ضعیف این ولتاژ 400 ولت است.
Un: حد بالای ولتاژ سیستم است كه در فشار ضعیف 690ولت می باشد.كه تحت عنوان Un بیان میشود.
Uimp: مقدار ولتاژ پیك ضربه ای می‌باشد كه برابر ولتاژ ماكزیمم پیك هست این ولتاژ تحت عنوان Uimp بیان میگردد.
Tsd: بازه زمان مجاز عبور جریان Isd از کلید
Tm: زمان فرصت مجاز عبور جریان Im از کلید
Tr: مدت زمان مجاز عبور جریان Ir از کلید
Tg: تاخیر زمانی جدا خطای زمین
شناسایی پارامترهای فوق، در تفهیم علائم نوشته شده روی پلاک کلید (License Plate) برای تعیین یک کلید مناسب به ما امداد می کند.

کلیدهای اتوماتیک کمپکت به یاروهمدم اسباب و اثاث جانبی از قبیل کنتاکت کمکی، رله شنت، رله آندر ولتاژ، کنتاکت تریپ، موتور و غیره در مدارات به کار میروند.

کلیدهای خودکار کمپکت قابلیت نصب موتور جهت خودکار کردن قطع و وصل کلید از راه دور را دارا‌هستند. هم چنین بر روی این کلیدها امکان نصب و قرار دادن کنتاکت کمکی، کنتاکت اشتباه، رله ی آندر ولتاژ و رله ی شنت جهت برآورده کردن نیازهای مختلف مدار وجود دارااست. بر روی این کلیدها یک شستی قراردارد که سه نوع وضعیت وصل، مستقل و تریپ بر روی آن نمایش داده شده است. یک دکمه ی کوچک بر روی کلید می باشد که در هنگامی که کلید در موقعیت وصل جای دارد با فشار دادن این دکمه کلید به شرایط تریپ می رود. حداکثر ظرفیت جریان اتصال کوتاه این کلید تا 150 کیلوآمپر هست.

فیوز اتوماتیک کمپکت

ساختمان درون کلیدهای اتومات کمپکت
بدنه یا فریم کلید: بدنه یک کلید از فضا عایقی تشکیل شده هست که اجزای متفاوت کلید را در بر می گیرد. معمولا پلاک اطلاعات(Name Plate) و سایر مختصات کلید روی آن قرار داده شد‌ه‌است.
کنتاکت های کلید: اجزا و قطعاتی از کلید هستند که با باز و بسته شدن خود، شغل غیر وابسته و وصل جریان در مدار را ایفا میدهند.
جرقه گیر: به محض غیروابسته شدن کنتاکت ها از هم، اختلاف پتانسیل در بین کنتاکت ها، سبب ساز یونیزه شدن هوای محیط کنتاکت ها می گردد. این هوای یونیزه شده، مسیر جهت دار مناسبی را برای عبور جریان برای یک بازه فراهم می کند؛ که این جریان ساخت شده منجر ساخت و ساز و ایجاد جرقه بین کنتاکت ها میشود. این شرایط تا دور شدن و ایجاد فاصله کافی دربین کنتاکت ها ادامه یافته؛ تا حدی که فاصله در بین آنان آنقدر زیاد شود تا از فضای ایجاد شده جرقه بزرگتر شود و بدین صورت جرقه خموشی شود. در صورتی به هر دلیلی، جرقه برای مجال زیادی بی سروصدا نشده و باقی بماند، باعث تشکیل داد حرارت زیادی می‌شود که می‌تواند موجب سوختن و جراحت به کنتاکت ها شود. هم چنین این حرارت شدید، فشار گاز زیادی ایجاد کرد می کند که گاهی ممکن می باشد سبب ساز انفجار کلید گردد. بنابراین جرقه باید در کوتاه ترین زمان ممکن بی سروصدا گردد. برای این کار از واحدی به نام جرقه گیر استعمال میگردد. جرقه گیر از چند کاغذ U شکل درست شده هست که فضا کنتاکت قرار می گیرند. زمانی که کنتاکت ها از هم جداگانه میگردند، جرقه به دلیل تعیین کوتاه ترین مسیر در هوا، از بین صفحه ها جرقه گیر عبور می کند، چون میدانیم جریان (جرقه) کم مقاومت ترین مسیر برای عبور را انتخاب می کند. این موقعیت منجر تقسیم جرقه به جرقه های کوچکتر دربین صفحه ها شده و سرعت بی صدا شدن جرقه را افزایش می‌دهد.
مکانیزم جدا و وصل کننده کلید: این مکانیزم وظیفه غیر وابسته و وصل کلید را بر عهده داراست. زمانی که کلید را از وضعیت غیر وابسته (OFF) به شرایط وصل (ON) میبریم، فنر با انجام نیرو به اهرم های مکانیزم سبب بسته شدن کنتاکت ها میگردد. در موقع جدا کلید، این نیروی ذخیره شده برای ایفا فشار بر روی بازوی عمل کننده مورد استفاده قرار می گیرد و سبب ساز باز شدن کنتاکت ها میشود.
واحد تریپ: این بخش از کلید در حقیقت بخش هوشمند کلید را تشکیل میدهد؛ که به طور دستی و یا خودکار امر تریپ یا جداگانه کلید را صادر می کند. این بخش از کلید از رله های مختلفی مانند رله های حرارتی یا الکترومغناطیسی برای تشخیص اشتباه به کار گیری می کند. این واحد به واحد غیر وابسته و وصل مرتبط هست.
در شکل زیر اجزای داخلی دو عدد کلید اتوماتیک را مشاهده می‌کنید:

ساختمان کلید اتوماتیک کمپکت

ساختمان کلید کمپکت خود کار

مزایای کلید اتوماتیک کمپکت نسبت به بعضی کلیدها و تجهیزات
مزیت های کلید اتومات کمپکت در مقایسه با کلید مینیاتوری

مشقت جریان نامی قابل تحمل برای کلیدهای اتومات، بسیار بالاتر از سختی جریانی کلیدهای مینیاتوری هست. همین مورد سبب ساز می‌شود که تحمل آرک نیز در کلیدهای خودکار بالاتر از کلیدهای مینیاتوری باشد.
قدرت مستقل کلیدهای اتوماتیک به نسبت کلیدهای مینیاتوری بسیار بالاتر بوده و همین محدودیت قدرت غیر وابسته در کلیدهای مینیاتوری، استفاده از آنها را برای بارهایی که نیاز به قدرت جدا بالاتری دارند (اغلبا بارهای غیر اهمی مانند موتورها) محدود خواهد کرد. کلیدهای مینیاتوری قدرت غیروابسته اتصال کوتاه را تا ماکزیمم 16 کیلوآمپر دارا‌هستند.
قابلیت روشن و سکوت آن از رویکرد دور و هم چنین کنترل خود کار آن وجود داراست.
امکان وصل مجدد اتوماتیک کلید خودکار با قابلیت نصب موتور روی آن وجود دارااست.
به علت سختی جریانی و تحمل جریان بالاتر از کلید مینیاتوری، در مصارف صنعتی و تجاری به فعالیت می رود، این در حالی هست که کلید مینیاتوری، غالبا برای مصارف صنعتی، نور و روشنایی، سیم کشی و ... به عمل می رود.
کلیدهای خودکار به علت دارا بودن منحنی قطع قابل تهیه و تنظیم، تامین دقیق تری نسبت به کلیدهای مینیاتوری دارا هستند.
غالب پشتیبانی کلیدهای مینیاتوری، پشتیبانی مغناطیسی برای بار است. هواخواهی حرارتی نیز برای آنان وجود دارد، منتها به علت غیر قابل تنظیم بودن و کارایی آن ها در یک زمانه ثابت و آن هم غیردقیق، قابل متکی بودن برای جانبداری از بارهای حساس نیستند و تنها برای بارهای بسیار کوچک قابل استفاده میباشند.
وسعت و قابلیت نصب تجهیزات جانبی کلیدهای اتوماتیک به مراتب بیشتر از کلیدهای مینیاتوری است؛ این خصوصیت سبب می گردد که کلیدهای خود کار مشقت کلان تری از پناه‌ها و بررسی ها را برای بار فراهم کنند.
یکی قابلیت های بسیار مهم و کاربردی کلیدهای اتومات، سه حالته بودن سوئیچ آنهاست، به این شکل که در صورت بروز نادرست در کلید اتومات، کلید به جای قرار گرفتن در شرایط جدا بدون نقص، در موقعیت اشتباه قرار میگیرد و این خصوصیت امکان مشاهده تفاوت در میان موقعیت نادرست و موقعیت غیر وابسته مدار را به ما خواهد داد. در حالتی که که کلیدهای مینیاتوری تنها دارای دو حالت سعی باز و بسته می‌باشند.
در تابلو برق هایی که خروجی آنها بایستی به یک تابلوی توزیع کوچکتر وصل شود، استفاده از کلید اتومات طبق استانداردهای جان دار، الزامی است. این در حالی می‌باشد که به کارگیری از کلید مینیاتوری تنها به عنوان حفاظت ورودی برای تابلوهای کوچک مجاز می‌باشد.
تعداد دفعات قطع و وصل بار در کلیدهای اتوماتیک بسیار بیشتر از کلیدهای مینیاتوری است.
مزیت های کلید اتومات کمپکت در مقایسه با فیوز

در سیستمهایی که شغل امان موضعی و سلکتیو مداقه زیادی داراست یا در شبکه سه فاز به علت ازدیاد جریان، غیروابسته هم زمان سه فاز باهم الزامی می‌باشد بایستی از کلیدهای اتومات بهره برد و نمی توان از فیوزها بهره مند شد.
هم چنین در برخی از شبکه های توزیع که به دلیل حساسیت می بایست به محض تشخیص اضافه ولتاژ یا افت ولتاژ و هم چنین تشخیص جریان برگشتی فورا مدار غیر وابسته شود، از کلیدهای خودکار به کارگیری می شود و با به کار گیری از کنتاکت های نادرست یا آلارم، وضعیت خطا اعلام میگردد.
مهم‌ترین برتری کلیدهای اتوماتیک و سایر بریکرها نسبت به فیوزها در‌این هست که کلیدهای اتومات به دفعات زیادی قابل به کار گیری می‌باشند، در حال حاضر آن که فیوزها به اصطلاح ادواتی یکبار مصرف بوده و بعد از هجران از نادرست، باید تعویض شوند. ضمن این آیتم، تمام برتری هایی که کلید اتوماتیک نسبت به کلید مینیاتوری دارد، درخصوص فیوزها نیز صحت می کند.
در مورد ها نام برده شده در ابتدا تنها می توان از کلیدهای خودکار استفاده کرد و به کارگیری از فیوزها در چنین مواردی جایز وجود ندارد.

از دیگر مزایای به کار گیری از کلیدهای خود کار در مدارات می توان به مفاد ذیل اشاره کرد:

غیروابسته مدار به محض برگشت جريان و يا کم شدن و افت بيش ازحد مجاز ولتاژ
کلیدهای اتوماتیک پس از قطع مدار به هر دلیلی اعم از اضافه بار یا اتصال کوتاه بلافاصله برای اتصال مجدد آماده می‌باشد.
در کلیدهای خود کار با کمک کنتاکت های کمکی و اشتباه می اقتدار انواع وضعیت کارایی کلید مثل جداگانه، وصل، اشتباه یا تریپ را توسط یک آلارم مانند سیگنال نمایش داد.
طراحی این کلیدها به گونه ای است که در‌صورتی‌که که این کلیدها را در مسیر مداری که اتصال کوتاه شده قرار بدهیم، هنگام بسته شدن رله اضافه جریان سریعا عکس العمل نماد داده و مدار را مستقل می نماید. یعنی هر زمانی که به شبکه اضافه شوند، شغل امان را بلافاصله با توجه به ساختارشان ایفا می دهند.
این کلید دارای قابلیت و امکان اندازه گیری، نظارت و نمایش اطلاعات روی برگه نمایشگر کلید و یا درب تابلو را داراست.
* در هنگام تعیین کلیدهای اتوماتیک می بایست به‌این نکته اعتنا شود که به علت مزایای بیشماری که کلیدهای اتومات دارا هستند، قیمت بالاتری دارا‌هستند و نیز به علت گروه ساختاری دقیق تری که دارند، به نسبت مینیاتوری و فیوز، ابعاد بزرگتری دارا هستند؛ لذا در هنگام تعیین در بین مفاد فوق جهت مدد از مدار، می بایست میزان تامین مورد نیاز و هم چنین سختی جریان کلید گزینه تفحص دقیق قرار گیرد، تا در صورتیکه رفع غلط و کاربرد مدار، با فیوز و یا کلید مینیاتوری قابل رفع باشد، متحمل هزینه و فضای بیشتری جهت تعبیه کلید نشویم.